Zaburzenia przetwarzania słuchowego – diagnoza APD w Krakowie

Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD – auditory processing disorder) to nieprawidłowości w przetwarzaniu słuchowym na poziomie neuronalnym, które nie wynikają z zaburzeń funkcji poznawczych i językowych. Zaburzenia przetwarzania słuchowego nie stanowią odrębnej jednostki chorobowej, ale są zespołem objawów wynikających z różnego typu zaburzeń w obrębie ośrodkowej części układu słuchowego i występują pomimo prawidłowej czułości słuchu.

Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Stowarzyszenia Słuchu i Mowy ASHA zaburzenia przetwarzania słuchowego (centralne zaburzenia słuchu) rozpoznaje się w przypadkach, w których co najmniej jedna z poniżej przedstawionych wyższych funkcji słuchowych jest zaburzona:

• lokalizacja źródła dźwięku
• różnicowanie dźwięków, w tym dźwięków mowy
• rozpoznawanie wzorców dźwiękowych
• analiza czasowych aspektów sygnału dźwiękowego
• umiejętność rozumienia mowy zniekształconej
• umiejętność rozumienia mowy w obecności sygnału zagłuszającego (rozumienie mowy w hałasie)

Objawy, jakie zaobserwować można u dzieci z APD, to:

• trudności w rozumieniu mowy w szumie (szczególnie, kiedy kilka osób mówi jednocześnie lub gdy w pomieszczeniu z występuje pogłos)
• lepsze funkcjonowanie w warunkach jeden na jeden
• mylenie podobnie brzmiących wyrazów
• problemy z dłuższym utrzymaniem uwagi i koncentracji słuchowej
• mimo uważnego słuchania, trudności ze zrozumieniem i zapamiętaniem długich, skomplikowanych poleceń, instrukcji słownych
• wyłączanie się i zmęczenie przy długotrwałym słuchaniu
• kłopoty z zapamiętywaniem informacji przekazanej kanałem słuchowym
• nadwrażliwość na niektóre dźwięki
• częsta prośba o powtórzenie słyszanej informacji
• trudności z konstruowaniem płynnych wypowiedzi, ubogie słownictwo
• monotonna mowa
• trudności z liczeniem, nauką tabliczki mnożenia, z zapamiętaniem dni tygodnia, miesięcy, dat, godzin, numerów telefonów
• potrzeba większej ilości czasu na przyswojenie i przetworzenie usłyszanej informacji
• trudności w różnicowaniu podobnie brzmiących dźwięków mowy, jak np. p/b, t/d , k/g, i błędne ich zapisywanie
• w dzieciństwie częste wysiękowe zapalenie uszu
• opóźniony rozwój mowy lub długo utrzymująca się wada wymowy
• zachowanie podobne jak u dzieci z niedosłuchem.

Zaburzenia przetwarzania słuchowego często współwystępują z dysleksją, ADHD, SLI (specyficznymi zaburzeniami rozwoju językowego), opóźnionym rozwojem mowy, autyzmem, Zespołem Aspergera.

Diagnozę zaburzeń przetwarzania słuchowego można przeprowadzić w oparciu o platformę diagnostyczno-terapeutyczną Neuroflow.

Ankieta ryzyka APD dostępna jest tu: https://neuroflow.pl/dla-rodzicow/czy-moje-dziecko-ma-apd.

Badanie centralnego przetwarzania słuchowego

Badanie centralnego przetwarzania słuchowego przeprowadza certyfikowany provider Neuroflow. Badanie jest podzielone na różne etapy:

1. Szczegółowy wywiad – provider Neuroflow wypełnia kwestionariusz dotyczący rozwoju dziecka począwszy od okresu prenatalnego, poprzez okres niemowlęcy do aktualnych problemów zdrowotnych dziecka oraz trudności w uczeniu się i komunikacji.
2. Ocena czułości słuchu – badanie audiometrii tonalnej pozwala stwierdzić, czy czułość słuchu jest prawidłowa, czy dziecko nie ma niedosłuchu.
3. Ocena wyższych funkcji słuchowych baterią znormalizowanych testów Neuroflow dla różnych poziomów rozwojowych:
– dzieci w wieku przedszkolnym,
– młodszym szkolnym,
– szkolnym
– młodzież i dorośli.

Bateria znormalizowanych testów oceniających wyższe funkcje słuchowe metodą Neuroflow zawiera:

1. TRW – test reakcji wzrokowej
2. TRS – test reakcji słuchowej
3. ASPN-S – adaptacyjny test rozumienia słów w szumie
4. ASPN-Z – adaptacyjny test rozumienia zdań w szumie
5. DDT – test rozdzielnouszny cyfrowy
6. FPT – test sekwencji częstotliwości
7. GDT – test wykrywania przerw
8. DLF – test różnicowania wysokości dźwięków

Dokładna diagnoza wyższych funkcji słuchowych pozwala zaklasyfikować dziecko do jednego z profili klinicznych APD i dzięki temu jak najlepiej dobrać program terapii odpowiadający potrzebom dziecka.

Poniżej zaprezentowane zostały najczęstsze pytania na temat zaburzeń przetwarzania słuchowego i diagnozy APD, a także odpowiedzi na nie.

Najczęściej zadawane pytania – Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD)

Co to są zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD)?

Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD – Auditory Processing Disorder) to trudności w przetwarzaniu dźwięków przez mózg, które nie wynikają z uszkodzenia słuchu obwodowego. Dziecko z APD słyszy dźwięki prawidłowo, ale jego mózg ma problem z ich właściwą analizą – rozróżnianiem, lokalizowaniem, rozumieniem w hałasie czy zapamiętywaniem. APD nie jest odrębną chorobą, lecz zespołem objawów związanych z nieprawidłowym działaniem ośrodkowej części układu słuchowego.

Jakie są objawy APD u dzieci?

Najczęstsze objawy APD u dzieci to: trudności z rozumieniem mowy w hałasie lub gdy kilka osób mówi jednocześnie, mylenie podobnie brzmiących wyrazów (np. p/b, t/d), kłopoty z zapamiętywaniem długich poleceń, szybkie zmęczenie przy słuchaniu, częste prośby o powtórzenie, trudności z czytaniem, pisaniem ze słuchu i nauką tabliczki mnożenia. Dziecko z APD często funkcjonuje lepiej w rozmowie jeden na jeden niż w grupie. Objawy bywają mylone z nieposłuszeństwem lub brakiem koncentracji.

Czym APD różni się od niedosłuchu?

Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD/CAPD) to problemy z interpretacją dźwięków przez mózg, przy APD słuch obwodowy jest prawidłowy – dziecko słyszy dźwięki, ale mózg przetwarza je nieprawidłowo. Dlatego standardowe badanie audiometryczne nie wykrywa APD. Do diagnozy APD niezbędna jest specjalistyczna bateria testów oceniających wyższe funkcje słuchowe.

Czy APD współwystępuje z dysleksją i ADHD?

Tak – APD bardzo często współwystępuje z dysleksją, ADHD, SLI (specyficznymi zaburzeniami rozwoju językowego), opóźnionym rozwojem mowy, autyzmem oraz Zespołem Aspergera. Zaburzenia te mogą się na siebie nakładać i wzajemnie nasilać. Diagnoza APD jest ważna właśnie w takich przypadkach – pozwala ustalić, czy trudności dziecka wynikają z problemów ze słuchem centralnym, co umożliwia ukierunkowanie terapii i często przynosi wyraźną poprawę tam, gdzie samo leczenie ADHD czy wsparcie pedagogiczne nie wystarczyło.

Jak przebiega badanie APD u dziecka?

Badanie APD w naszym gabinecie w Krakowie przebiega w trzech etapach. Pierwszy to szczegółowy wywiad z rodzicem – omawiamy historię rozwoju dziecka od okresu prenatalnego, obecne trudności szkolne i zdrowotne. Drugi etap to badanie audiometrii tonalnej, które sprawdza, czy czułość słuchu jest prawidłowa. Trzeci etap to ocena wyższych funkcji słuchowych przy użyciu znormalizowanej baterii testów Neuroflow, dobranej do wieku (dzieci w wieku przedszkolnym, młodszym szkolnym, dzieci starsze i osoby dorosłe). Cała wizyta trwa ok. 60–90 minut.

Jakie testy wykonuje się podczas badania APD metodą Neuroflow?

Bateria testów Neuroflow obejmuje osiem prób: TRW (test reakcji wzrokowej), TRS (test reakcji słuchowej), ASPN-S (rozumienie słów w szumie), ASPN-Z (rozumienie zdań w szumie), DDT (test rozdzielnouszny cyfrowy), FPT (test sekwencji częstotliwości), GDT (test wykrywania przerw) oraz DLF (różnicowanie wysokości dźwięków). Testy te oceniają różne aspekty przetwarzania słuchowego i pozwalają zakwalifikować dziecko do odpowiedniego profilu klinicznego APD, co umożliwia precyzyjne dopasowanie programu terapii.

W jakim wieku można zdiagnozować APD?

Badanie APD metodą Neuroflow można przeprowadzić u dzieci od 6. roku życia. Wcześniej trudno odróżnić APD od naturalnej niedojrzałości układu słuchowego, dlatego dla młodszych dzieci (4-5 lat) można przeprowadzić jedynie uproszczone badanie ryzyka zaburzeń przetwarzania słuchowego. Nie ma górnej granicy wieku – APD diagnozuje się również u nastolatków i dorosłych. Wczesna diagnoza jest szczególnie cenna, ponieważ mózg małego dziecka wykazuje dużą plastyczność i szybciej reaguje na trening słuchowy. Jeśli masz wątpliwości, warto wypełnić bezpłatną ankietę ryzyka APD dostępną na stronie neuroflow.pl lub skontaktować się z nami bezpośrednio.

Czy zaburzenia przetwarzania słuchowego można wyleczyć?

APD jest zaburzeniem, które można skutecznie rehabilitować, choć nie zawsze całkowicie wyeliminować. Dzięki neuroplastyczności mózgu, regularna terapia słuchowa – np. metodą Neuroflow – prowadzi do trwałej poprawy wyższych funkcji słuchowych.

Kto przeprowadza diagnozę APD w Krakowie?

Diagnozę APD metodą Neuroflow może przeprowadzać wyłącznie certyfikowany provider Neuroflow – specjalista posiadający uprawnienia nadane przez APD Medical. W naszym gabinecie przy ul. Gęskiej 8 w Krakowie diagnostykę i terapię prowadzi mgr Ewelina Sowula – logopeda i certyfikowany provider Neuroflow ATS od 2017 roku oraz metody Johansena IAS od 2019 rok. Posiadanie certyfikatu gwarantuje dostęp do oficjalnego oprogramowania diagnostycznego oraz znajomość aktualnych standardów prowadzenia terapii.

Jak sprawdzić, czy moje dziecko może mieć APD?

Pierwszym krokiem jest obserwacja objawów: czy dziecko ma trudności z rozumieniem mowy w hałasie, często prosi o powtórzenie, myli podobnie brzmiące słowa, szybko się męczy przy słuchaniu lub ma kłopoty z czytaniem i pisaniem mimo prawidłowego słuchu? Jeśli kilka z tych cech dotyczy Twojego dziecka, warto wykonać bezpłatną ankietę ryzyka APD dostępną na neuroflow.pl. Kolejny krok to konsultacja i profesjonalna diagnoza u certyfikowanego providera Neuroflow. Zapraszamy do kontaktu – pomożemy ocenić, czy wizyta diagnostyczna jest wskazana.